الشيخ محمد علي الگرامي القمي
498
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
چنانچه قيمت بازار آن فرق كرده باشد ، بنابر احتياط واجب بالاترين قيمت از روز غصب تا روز پرداخت را بدهد ، و اگر صاحب مال مىخواسته آن را به قصد سود بيشتر به فروش برساند حتماً بايد بالاترين قيمت از غصب تا پرداخت را بدهد . مسئله 2853 - اگر چيزى را كه غصب كرده و از بين رفته مثلى باشد مانند حبوبات و پارچهها و ظروف توليدى كارخانجات كه مثل و مانند زياد دارد ، بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ، ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصياتش مثل چيزى باشد كه آن را غصب كرده و از بين رفته است . مسئله 2854 - اگر چيزى را كه قيمت افراد آن با هم فرق دارد غصب نمايد و از بين برود ، چنانچه در مدتى كه پيش او بوده چاق شده و سپس لاغر شده و آنگاه از بين رفته ، بايد قيمت چاقى را كه از بين رفته بدهد . مسئله 2855 - اگر چيزى را كه غصب كرده ديگرى از او غصب نمايد و از بين برود ، صاحب مال مىتواند عوض آن را از هر كدام از آنان بگيرد ، و يا از هر كدام مقدارى از عوض آن را مطالبه نمايد ، و اگر از اولى بگيرد مىتواند اولى از دومى مطالبه كند ، و اگر از دومى بگيرد دومى نمىتواند آنچه را داده از اولى مطالبه نمايد ، ولى اگر دومى به اولى برگردانده و پيش او تلف شده ، اولى ديگر نمىتواند از دومى مطالبه كند . مسئله 2856 - اگر چيزى را كه مىفروشند يكى از شرطهاى معامله در آن نباشد ، مثلًا چيزى را كه بايد با وزن خريد و فروش كنند بدون وزن معامله نمايند ، معامله باطل است . و چنانچه فروشنده و خريدار با قطع نظر از معامله راضى باشند كه در مال يكديگر تصرّف كنند اشكال ندارد ، و گرنه چيزى را كه از يكديگر گرفتهاند مثل مال غصبى است و بايد آن را به هم برگردانند ، و در صورتى كه مال هر يك در دست ديگرى تلف شود ، چه بداند معامله باطل است چه نداند ، بايد عوض آن را بدهد . مسئله 2857 - هرگاه مال را از فروشنده بگيرد كه آن را ببيند يا مدتى نزد خود نگهدارد تا اگر پسنديد بخرد ، در صورتى كه آن مال تلف شود بايد عوض آن را به صاحبش بدهد . مسئله 2858 - كليه عبادات در مكان يا فضاى غصبى بنابر احتياط واجب باطل است ، حتى اگر خاك زير آسفالت يا موزائيك و مانند آن غصب باشد .